Friday, December 4, 2020

ගයියා අභ්‍යවකාශ නිරීක්ෂණ ක්ෂීරපථ මන්දාකිනියේ තරු බිලියන 2 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් සිතියම් ගත කරයි

 


තාරකා විද්‍යාඥයෝ විසින් අපගේ ක්ෂීරපථ මන්දාකිනියේ වඩාත් පුළුල් සිතියම් සිතියම් ගත කර ඇති අතර, එම සෑම තාරකාවකම ස්ථානද ඇතුළත් වේ. යුරෝපීය අභ්‍යවකාශ ඒජන්සියේ ගයියා අභ්‍යවකාශ නිරීක්ෂණාගාරය මෙම තාරකා වල චලනය, වර්ණ හා දීප්තිය මෙන්ම අපගේ සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ ත්වරණය පිළිබඳ පළමු දෘශ්‍යමාන මිනුම් ද නිරීක්ෂණය කළේය.

ක්ෂීරපථය වටා සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය සිය කක්ෂයේ වේගවත් වන බව නව දත්ත මගින් සනාථ වේ. වසරක් පුරා අපගේ සූර්යයා ක්ෂීරපථයේ කේන්ද්‍රය දෙසට තත්පරයට මිලිමීටර 7 කින් වේගවත් කරයි. සමස්තයක් ලෙස ක්ෂීරපථය වටා සූර්යයාගේ කක්ෂය තත්පරයට කිලෝමීටර් 230 ක් හෝ පැයට සැතපුම් 514,495 ක් වේ.

මෙම ත්වරණ තොරතුරු තාරකා විද්‍යාඥයින්ට අපගේ මන්දාකිනියේ ස්කන්ධය මැනීමට සහ අපගේ මන්දාකිනිය තුළ ඇති අපගේ සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ මූලාරම්භය වඩා හොඳින් අවබෝධ කර ගැනීමට ඉඩ සලසයි. අභ්‍යවකාශ දුරේක්ෂයෙන් ප්‍රසිද්ධියේ ලබා ගත හැකි තුන්වන දත්ත මෙයයි. දත්ත බ්‍රහස්පතින්දා ලබා දෙන ලදී. ඊනියා "ගැලැක්සි මිනින්දෝරු" දුරේක්ෂය මේ දක්වා අපගේ මන්දාකිනියේ වඩාත් නිවැරදි ත්‍රිමාන සිතියම නිපදවීමට විද්‍යාඥයන්ට උදව් විය.

ගයියා අද්විතීය ලෙස පෘථිවියේ සිට සැතපුම් 930,000 ක් පමණ දුරින් සූර්යයාගේ සිට ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවට ස්ථානගත වී ඇත. 2013 දී දියත් කරන ලද මෙම අභ්‍යවකාශ යානය අපගේ මන්දාකිනිය පරික්ෂා කළ හැකි දුරේක්ෂ දෙකක් ගෙන යන අතර එය ලැග්‍රැන්ජ් 2 නොහොත් එල් 2 ලක්ෂ්‍යය ලෙස හැඳින්වේ. මෙම අවස්ථාවෙහිදී, පෘථිවිය සහ සූර්යයා අතර ඇති ගුරුත්වාකර්ෂණ බල තුලනය හේතුවෙන් අභ්‍යවකාශ යානයට ස්ථාවර ස්ථානයක සිටීමට හැකි වේ.

මෙයින් අදහස් කරන්නේ අභ්‍යවකාශ යානයට පෘථිවි ආලෝකයෙන් කිසිදු බාධාවක් නොමැති අතර ස්ථාවර ස්ථානයක සිටීමට අවම ඉන්ධන ප්‍රමාණය භාවිතා කළ හැකි බවයි.
වාචික ලක්ෂ්‍යය ගයියාට නොවරදින අදහස් ලබා ගැනීමට සහ අපගේ මන්දාකිනිය අඛණ්ඩව පරිලෝකනය කිරීමට ඉඩ දෙයි. නිරීක්ෂණාගාරයට එය සමීක්ෂණය කරන තාරකාවල වයස සහ ඒවායේ උෂ්ණත්වය සහ සංයුතිය පිළිබඳ තොරතුරු එක්රැස් කිරීමෙන් තීරණය කළ හැකිය.

ගයියා තාරකා වල චලනයන් නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් දුර මැනීම - පෘථිවිය මත කිරීමට වඩා දුෂ්කර දෙයක් වන්නේ අපගේ වායුගෝලය මෙම කුඩා තාරකා චලනය භූගත දුරේක්ෂවල දෘෂ්ටි කෝණයෙන් අපැහැදිලි කරන බැවිනි.

නව දත්ත මගින් අපගේ සූර්යයාගේ ආලෝක වර්ෂ 326 ක් තුළ පිහිටා ඇති තරු 300,000 සඳහා නිශ්චිත මිනුම් ඇත. මෙම තාරකාවල පිහිටීම අවබෝධ කර ගැනීමෙන් තාරකා විද්‍යාඥයින්ට ඉදිරි වසර මිලියන 1.6 තුළ ඒවා වෙනස් වන්නේ කෙසේදැයි අනාවැකි කීමට හැකි වේ. ගයියා විසින් රැස් කරන ලද තොරතුරු තාරකා විද්‍යාඥයින්ට ක්ෂීරපථයේ සහායක මන්දාකිණි දෙකක් වන කුඩා හා විශාල මැගෙලනික් වලාකුළු වලින් පිරී ඇති තාරකා දෙස බැලීමට ඉඩ ලබා දුන්නේය.

ගයියා මේ වන විට 2020 වන විටත් තාරකා දත්ත එකතු කිරීම අඛණ්ඩව සිදුකිරීමට සැලසුම් කර ඇති අතර එහි මෙහෙවර 2025 දක්වා දීර් extended කළ හැකිය. 1980 සහ 1990 දශකවල භාවිතා කරන ලද හිපාර්කෝස් චන්ද්‍රිකාව විසින් රැස් කරන ලද තොරතුරු මත පදනම්ව ක්ෂීරපථය පිළිබඳ අපගේ දැනුමට එකතු කිරීම සඳහා මෙම මෙහෙයුම සැලසුම් කර ඇත. එය තරු 100,000 ක් සිතියම් ගත කළේය. ගයියා අන්තර්ජාලයට පැමිණ 2016 දී එහි පළමු දත්ත නිකුතුව සිදු කළ විට, එය අපගේ මන්දාකිනියේ නිරීක්ෂණය කළ හැකි තරු සංඛ්‍යාව 20 කින් වැඩි කළේය.




එක්සත් රාජධානියේ අභ්‍යවකාශ ඒජන්සියේ අභ්‍යවකාශ විද්‍යා අංශ ප්‍රධානී කැරොලයින් හාපර් නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් “වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ තාරකා සහ ඒවායේ නිශ්චිත ස්ථාන පිළිබඳව අවධානය යොමු කරමින් ඒවා පිළිබඳව අපගේ මානව විශ්වයේ අවබෝධය පුළුල් වී තිබේ.

"ගයියා පසුගිය අවුරුදු හත පුරා අහස දෙස බලා, තාරකා වල පිහිටීම් හා ප්‍රවේගයන් සිතියම් ගත කර ඇත. එහි දුරේක්ෂවලට ස්තූතිවන්ත වන අතර, අද අප සන්තකයේ ඇති දුරේක්ෂවලට ස්තුති වන්න.


වැඩි විස්තර සඳහා:

Saturday, July 11, 2020

විද්‍යා ප්‍රබන්ධ විද්‍යාවේ යථාර්ථය හමුවීම


ලොව පැරණිතම විද්‍යාවන්ගෙන් එකක් ලෙස සැලකෙන තාරකාවිද්‍යාව එදා සිට අද දක්වා  අහස දිහා බලා සිටින
මිනිසුන්ගේ කුතුහලය නිසාම ගවේෂණයට යෙදුණු ොව පැරණිතම විද්‍යාවයි මේ ගැන වඩාත් ගැඹුරට අධ්‍යයනය
කරද්දී මට හැංගෙන එක දෙයක් තමයි පසුගිය  දශක දෙකකට ආසන්න කාලය පුරාවට මිනිසාගේ සිතුම් පැතුම් වඩාත්
වඩ වඩාත් අහස දෙසට එසේ නැත්නම් විශ්වය දෙසට යොමුවන්නට පටන් ගෙන ඇත ආසන්නයේ ඇති සඳ ජය ගත්තා සේම
දැන් දැන් ලෝකවාසීන් උත්සාහ කරන්නේ හරු බ්‍රහස්පති සහ සෞරග්‍රහ මන්ඩලය ජයගැනීමට ජය ගැනීමටයි.

 නමුත් මීට දශකයක පමණ කාලයක සිට  චිත්‍රපට ලෙසින්  මිනිසා අතරට පැමිණි විධාකාරයේ විද්‍යාප්‍රබන්ධ අඟහරු
ජයගත්ත සේම සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය ද ආලෝක වර්ෂ ගණනාවක් ඈතට යමින් විශ්වය පුරා  ගමන් කරමින් විවිධ වූ 
ග්රහයන් මත සිටින ජීවීන් මෙන්ම විවිධ  ග්‍රහයින්ද මේ වෙනවිට සොයාගෙන ඇතිසේය.

  විවිධ වූ ග්‍රහලෝක විවිධ වූ  ජීවී  කාණ්ඩ  සොයා අභ්‍යවකාශය  පුරා ගමන් කරන තව තාරකා විද්‍යාඥයින්  දකින සිහින
දැන් දැන්  චිත්‍රපටිවලින් ඔබ්බට පැමිණ යථාර්ථය හමුවෙමින් ඇත. 

මිනිසාගේ හිත සුව පිණිස මෙන්ම  වෛද්‍ය විද්‍යාවේ දියුණුව පිණිසද තර්ක විද්‍යාව සහ මිනිසාගේ මෙම  සිහින
දැකීම යහපත කරා ගමන් කරමින් පසුවෙයි, අඟහරු ජයගන්නා මිනිසා හෙට  දින, තවත් සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය ජය
ගැනීමට සිහින දකිනු ඇත.

Thursday, November 8, 2018

තාරකා විද්යාඥයින් මුළු විශ්වයේම පැරණිතම තාරකාවක් සොයාගෙන ඇත


Astrophysical Journal සඟරාවේ ප්රකාශයට පත් කරන ලද නව අධ්යයනයකට අනුව කුඩා බිලියන 13.5 ක පැරණි රතු වාමන තට්ටුවක් සෑහෙන තරම් බරැති කිසිවක් අඩංගු නොවේ. මෙය විශාල බංග්ලාදේශයෙන් පසුව ඇතිවූ ඉතා අල්ප වශයෙනි. තව ද, කුඩා තාරකාව සූර්යයාගේ ස්කන්ධය හතෙන් එකක් වන අතර එය ප්රාථමික ද්රව්යයෙන් සෑදී ඇති නිසා එය තාරකා විද්යාඥයින් විසින් පළමු තරු වල ජන විකාශනය නැවත සලකා බලයි.

වැඩි විස්තර සොයා ගන්න - http://www.astronomy.com/news/2018/11/red-dwarf-is-one-of-the-oldest-in-the-universe

Friday, February 9, 2018

2018 CB ග්‍රාහකය අද දින පෘතුවියට ඉතාම ආසන්නයෙන් ගමන් කරනු ඇත

පෘතුවියට සැතපුම් 39,000 තරම් ලගින් ගමන් කරන මෙම ග්‍රාහකය වඩාත් දීප්තිමත් වන අද දින දුරේක්ෂයක් මගින් ඔබටද නැරබිය හැක

තවත් විස්තර
https://edition.cnn.com/2018/02/08/us/nasa-asteroid-flyby/index.html

Wednesday, December 27, 2017

ශ්‍රී ලංකාව තුල තාරකා විද්‍යාව ප්‍රචලිත කිරීමට පුරෝගාමී වුනු මර්වින් ප්‍රනාන්දු පියතුමා

මර්වින් ප්‍රනාන්දු පියතුමා ශ්‍රී  ලංකාව තුල තාරකා විද්‍යාව ප්‍රචලිත කිරීමට පුරෝගාමී වුනු  ප්‍රවීණයෙක්. 1988 පමණ කාලයේ සිට සුබෝධි ආයතනයේ තාරකා විද්‍යා සංගමයක් පිහිටුවා අදවනවිට දිදුළන තාරකා රාශියක් ලොවට දායාද කිරීමට සමත්වී ඇත. පසුගියදා අපෙන් වෙන්වුණු මර්වින් ප්‍රනාන්දු පියතුමාගේ ජිවිත කතාවෙන් බිදක් පහතින් දැක්වේ.







Friday, December 15, 2017

කෙප්ලර් 90 තාරකාව වටා උපග්‍රහයන් 8 දෙනෙක් !


ආලෝක වර්ෂ 2,545 ඈතින් පිහිටා ඇති කෙප්ලර් 90 තාරකාව වටා උපග්‍රහයන් 8 දෙනෙක් පිහිටා ඇති බව ප්‍රථම වතාවට සොයාගත් බව නසා ආයතනය ප්‍රකාෂ කර සිටි.

තවත් විස්තර පහත පිටුවෙන් : http://edition.cnn.com/2017/12/14/us/nasa-kepler-announcement-eight-planets-kepler-90/index.html